الميرزا القمي
76
جامع الشتات ( فارسي )
هست ويكى است وعادل است ، پيغمبر حق است وامام حق است ومعاد حق است . اما اگر بپرسى به چه دليل ؟ دليلش را نمىداند . عوام است وصفات ثبوتية وسلبيه را هم ، چنين مىداند كه اگر بپرسى خدا زنده است وداناست اقرار مىكند ، اما به دليل نمىداند . آيا نماز چنين شخصي چه صورت دارد ؟ آيا مىتواند به كعبه وكربلا وبه مشهد برود ، با اينكه اينها را به دليل ياد نگرفته باشد يا نه ؟ جواب : هرگاه از راه دليل ، اطمينانى از براي أو حاصل شده است ودر ظاهر از براي أو جزم به اين عقايد حاصل شده است از يك راهى كه به اعتقاد خود ، آن را دليل دانسته ، همين قدر كافى است ، هر چند نتواند تقرير دليل كند . اگر مىخواهى تجربه بكن كه هرگاه عالمي از براي عامي ، دليل بر يكى از أصول دين ، ذكر كند وآن عام بفهمد وبه سبب آن ، جزم بلكه يقين حاصل كند لمحه ديگر بلكه همان دم ، هرگاه از أو بپرسى كه دليل را بگو ، عاجز است از تقرير آن دليل ، لكن همان يقين وجزمى كه از براي أو حاصل شده بود ، به حال خود باقي است وهمين قدر كافى است از براي أو ، حج وزيارة ، وعبادات أو صحيح است . 170 - سؤال : سجده سهو ، در چند جا واجب است ؟ بيان فرماييد . جواب : اظهر در نزد حقير ، اين است كه واجب است به جهت حرف زدن از روى فراموشى وبه جهت سلام گفتن در غير موضع وبه جهت فراموش كردن تشهد وبه جهت شك ما بين چهار وپنج ، هرگاه بعد از اكمال سجدتين باشد ودر فراموش كردن يك سجده هم نزديك به وجوب است والبتة ترك نكند . ودر جاهاى ديگر ، مستحب است مثل قيام در موضع قعود وبه عكس سهوا ، ودر هر زيادة وكمي كه سهوا در نماز حاصل شود وهمچنين غير آنها از مواضعى كه علما ذكر كردهاند ، در همه مستحب است . 171 - سؤال : كسى سفري هست وشمشير وطپانچه واسلحه در وقت نماز مىبندد ، آيا ضرر دارد يا نه ؟ ديگر اينكه در شمشير ، طلا دارد ، يا در اسلحه ديگر طلا دارد . آيا به آن نماز كردن چه صورت دارد ؟ جواب : با آهن آشكار ونمايان ، نماز كردن كراهت دارد وهرگاه ضرورت باشد ضرر ندارد ونهايت تا تواند چيزى بر آنها بپوشاند واظهر آن است كه با شمشيرى كه طلا داشته